• Home>
  • Lichaam>
  • Achtergrondinformatie : Dr. Crijns over de fysieke en psychische gevolgen van huidaandoeningen bij kankerpatiënten

Achtergrondinformatie

Dr. Crijns over de fysieke en psychische gevolgen van huidaandoeningen bij kankerpatiënten

Dermatoloog Marianne Crijns van Antoni van Leeuwenhoek vertelt wat een impact kankerbehandelingen kunnen hebben op de huid van patiënten.

Aandacht voor binnen én buitenkant, dat is wat de Nederlandse Vereniging voor Psychodermatologie doet voor mensen met huidaandoeningen. Hiervan was dermatoloog Marianne Crijns, werkzaam bij het huid- en melanoomcentrum van Antoni van Leeuwenhoek, jarenlang voorzitter. Zij vertelt wat een impact kankerbehandelingen kunnen hebben op de huid van patiënten, hoe dit hun zelfbeeld aantast en hoe cruciaal het is om hierin de juiste hulpverlening te bieden. Ter ere van oktober borstkankermaand willen wij hier bij La Roche-Posay ook bij stilstaan. Voor elk verkocht make-up product doneert La Roche-Posay daarom €1,- aan de stichting Look Good Feel Better, die mensen met kanker begeleidt in uiterlijke verzorging. Zodat ze zich weer mens in plaats van alleen patiënt voelen en de buitenwereld met volle moed tegemoet kunnen treden.

Wanneer komt een patiënt bij jullie terecht?

‘Kanker zelf is al loodzwaar, laat staan als je daarbovenop ook nog eens een hevige huidaandoening te verduren krijgt’

‘Kankerpatiënten in het Antoni van Leeuwenhoek hebben een heel team aan experts om hen heen. Dermatologen van het huid- en melanoomcentrum zien patiënten met huidbijwerkingen op hun antikankertherapie, wanneer de eerder door verpleegkundig specialisten voorgeschreven behandeling onvoldoende verbetering heeft gegeven. Wij krijgen dagelijks te maken met de ernstige gevallen waarbij medicatie voor de huid niet aanslaat. Veel patiënten die worden behandeld met EGFRi (etc.) kunnen een ernstige vorm van acné krijgen, wat ook nog eens kan leiden tot korstvorming. Het behandelingstraject voor de kanker an sich is al loodzwaar. Laat staan dat je ook nog eens zo hevig last krijgt van je huid. Zo iemand weet niet wat hem overkomt. Mensen kunnen er heel neerslachtig van worden. Wij helpen ze ook op emotioneel en psychisch vlak. Ze wat moed inspreken en begeleiden tot de huid hopelijk weer opklaart. Zo proberen we de kwaliteit van leven van mensen met huidziekten te verbeteren. Behandelen én het bespreekbaar maken.’

Wat doet kanker precies met de huid?

‘Het is niet de kanker zelf waardoor patiënten last kunnen krijgen van hun huid, maar door antikankermedicatie of de bestralingen. De nieuwere behandelmethodes, zoals gerichte immunotherapie, hebben ook vaak bijwerkingen. Het kan specifieke huidziekten oproepen, zoals eczeem, psoriasis of een blaarziekte – de ernst verschilt per persoon. Als je bestraald wordt voor kanker heeft dat natuurlijk zo zijn uitwerking. Ik ben zelf geen fysicus, maar de effecten van die bestraling op de huid kun je vergelijken met flink verbranden in de zon. De huid gaat ontsteken, wordt droog, gaat schilferen en wordt vervolgens rood. Hyperpigmentatie is ook een veelvoorkomende klacht na radiotherapie.’

Wat voor advies geven jullie doorgaans?

‘Als de omgeving heftig reageert op een huidafwijking in het gezicht worden kankerpatiënten continu geconfronteerd met hun ziek-zijn’

‘Dat hangt af van de oorzaak, maar doorgaans is het belangrijk dat de huid goed wordt ingevet om deze soepel te houden. Hydrateren is belangrijk, we schrijven hiervoor een vette emolliëns voor met zo min mogelijk conserveringsmiddelen en parfum. Daarnaast   een zalf tegen de huidziekte zelf, bijvoorbeeld tegen eczeem, of in ernstige gevallen een kuur prednison. Of een huidcrème speciaal voor verschillende vormen van acné en uitslag. Regelmatig is het nodig om hiervoor antibiotica voor te schrijven.’

Waar zou je mensen, die amper iets van kanker afweten, graag op attenderen als het aankomt op kankerpatiënten en huidaandoeningen?

‘Als mensen zich uiterlijk goed voelen dan voelen ze zich innerlijk vaak ook gesterkt’

‘Vaak is het gezicht aangedaan. Daar kunnen hevige reacties opkomen vanuit de omgeving. “Goh, wat heb jij nou? Dat ziet er niet best uit.” Of wildvreemden die ongevraagd met advies strooien, terwijl die persoon natuurlijk al van alles heeft geprobeerd. Zo worden ze continu door anderen op hun ziekte gewezen. Ik zou graag zien dat mensen iets meer nadenken voordat ze hun mond opentrekken, dat ze niet meteen commentaar leveren op iemand met een huidaandoening of huidziekte. Doordat het in het gezicht en op de handen en armen zichtbaar is, hebben veel mensen de neiging om zich met een (kanker)patiënt met een huidziekte te bemoeien. Eveneens een bekende bijwerking van immuuntherapie is vitiligo, zichtbaar als witte plekken op de huid en wit gekleurd haar. Het melanoom wordt aangepakt en daarmee ook het pigment. Hierdoor kan het gewone pigment in de huid eveneens verdwijnen.’

Wat vind je van een stichting zoals Look Good Feel Better?

‘Hun inzet is heel waardevol. Het gaat voor kankerpatiënten ook om de aandacht, even een dagje eruit en verwend worden. (Look Good Feel Better organiseert onder meer workshops in ziekenhuizen door heel Nederland waar kankerpatiënten terecht kunnen voor advies en producten voor hun huidaandoeningen) Iemand in mijn omgeving kreeg dat aangeboden van Look Good Feel Better en die was daar reuzeblij mee. Uiterlijke verzorging is zeker belangrijk, want als mensen zich uiterlijk goed voelen dan voelen ze zich innerlijk vaak ook gesterkt. Zo kan iemand die ziek is zich weer even zichzelf voelen. Hiernaast willen kankerpatiënten niet met iedereen over hun ziekte praten.

Soms willen ze het delen en er dieper op ingaan, soms willen ze gewoon dóór. Maar die keuze moet bij henzelf liggen. Kanker heeft een groot effect op de kwaliteit van leven. Er komen veel facetten bij kijken. Hier in het ziekenhuis merken we hoezeer patiënten het waarderen als ze wat extra aandacht krijgen, dat er goed naar ze wordt geluisterd, dat ze hun problemen kenbaar mogen maken en snel worden geholpen. Er staat een heel team klaar, dat nauw samenwerkt: verpleegkundigen, dermatologen, van internisten tot chirurgen, maatschappelijk medewerkers en natuurlijk zo’n stichting als Look Good Feel Better. Als je zelf geen kanker hebt is het soms lastig voorstellen wat zo iemand doormaakt, maar wij zorgen ervoor dat kankerpatiënten er niet alleen voor staan. Al voelt een patiënt zich met behulp van de stichting maar één ochtendje goed. Dat kan op dat moment veel voor hem of haar betekenen en langdurig impact hebben.’

Voor jou aanbevolen

Bekijk alle artikelen